Wat als chaos niet het einde is, maar juist de ruimte waarin iets nieuws kan ontstaan?
Het woord chaos roept bij de meeste mensen waarschijnlijk geen heel prettig beeld op.
Een hoofd vol gedachten.
Emoties die alle kanten op gaan.
Niet meer weten wat je moet doen.
Geen overzicht meer hebben.
Het gevoel dat alles door elkaar loopt.
Chaos associëren we al snel met iets wat opgelost moet worden.
Maar als je teruggaat naar de oude mythologie krijgt chaos een heel andere betekenis. En juist die betekenis vind ik zo mooi.
In het begin was er Chaos
In de Griekse mythologie begint het verhaal van de schepping bij Chaos.
Het Griekse woord Khaos wordt vaak vertaald met leegte of een gapende ruimte. Bij Hesiodus is Chaos er voordat de wereld haar vorm heeft gekregen. Uit deze oertoestand ontstaan onder andere Gaia, de aarde, Tartarus, Eros, Nyx en Erebus.
Maar er bestaat ook een andere belangrijke versie van het scheppingsverhaal.
In Ovidius’ Metamorfosen is Chaos een ongevormde massa waarin de elementen nog door elkaar aanwezig zijn. Aarde, water, lucht en vuur zijn nog niet van elkaar gescheiden. Warm en koud, nat en droog, zwaar en licht bestaan door elkaar heen. Alles is er al, maar er is nog geen ordening en geen vaste vorm.
En dat vind ik misschien wel het mooiste beeld van Chaos.
Het is niet dat er niets is.
Er is juist van alles.
Alleen heeft het nog geen vorm gekregen.
Pas wanneer de elementen van elkaar worden gescheiden, ontstaat er aarde, zee, lucht en vuur. De wereld krijgt haar vorm en haar ordening.
Chaos is daarmee niet alleen een toestand van wanorde.
Het is ook een beginpunt.
Een ruimte waarin iets kan ontstaan wat er daarvoor nog niet was.
Misschien kennen wij die chaos ook
En precies daar moest ik aan denken toen ik mij opnieuw in deze mythe verdiepte.
Want ook in ons eigen leven kunnen er momenten ontstaan waarop alles door elkaar lijkt te lopen.
Een periode waarin je niet meer precies weet wat je wilt.
Waarin iets je veel harder raakt dan je had verwacht.
Waarin oude patronen ineens zichtbaar worden.
Of waarin je merkt dat de manier waarop je het altijd hebt gedaan, niet meer werkt.
Ook dan is er vaak van alles aanwezig.
Gedachten.
Emoties.
Angst.
Verlangen.
Oude overtuigingen.
Nieuwe ideeën.
Alles door elkaar.
Net als in de mythe van Chaos is het misschien niet zo dat er niets is.
Er is juist heel veel. Alleen de vorm ontbreekt nog.
En misschien is dat wel waarom een periode van chaos zo ongemakkelijk kan voelen.
We willen graag weten waar we aan toe zijn.
We willen begrijpen wat er gebeurt.
Een oplossing vinden.
Een richting kiezen.
Terwijl er soms eerst iets anders nodig is:
ruimte om te ontdekken wat er eigenlijk aan het ontstaan is.
Jupiter en Saturnus: twee krachten die ons laten groeien
Toen ik hierover las, moest ik denken aan Jupiter en Saturnus.
In Samenspel beschrijft Liz Greene Jupiter en Saturnus als twee belangrijke krachten die ons voorbij de grenzen van ons persoonlijke ego kunnen brengen. Ze kijkt daarbij niet naar één planeet als positief en de andere als negatief. Juist hun tegengestelde werking is belangrijk.
Jupiter beweegt omhoog.
Hij staat voor de impuls om verder te kijken, betekenis te zoeken, te groeien en nieuwe mogelijkheden te ontdekken.
Saturnus beweegt juist omlaag.
Hij brengt ons terug naar de werkelijkheid. Naar grenzen, verantwoordelijkheid, wat er werkelijk is en naar datgene wat we misschien liever niet onder ogen zien.
Greene gebruikt daarvoor een beeld dat ik prachtig vind.
Jupiter is de wortel die voor de neus van de ezel wordt gehouden. Saturnus is de stok die hem in beweging brengt wanneer hij stil blijft staan.
De één lokt je vooruit.
De ander duwt je vooruit.
En hoewel dat heel verschillend voelt, hebben ze volgens Greene allebei dezelfde functie: groei van het bewustzijn.
Jupiter laat je zien wat er mogelijk zou kunnen zijn.
Saturnus laat je ervaren wat ervoor nodig is.
En misschien is juist dát samenspel zo belangrijk.
Want alleen maar dromen over groei brengt je niet automatisch ergens.
Maar jezelf voortdurend tegenhouden ook niet.
Je hebt de wortel nodig.
En soms ook de stok.
Groei is niet altijd comfortabel
Dat vind ik een belangrijk inzicht.
We praten vaak over groei alsof het iets prettigs is.
Alsof bewustwording betekent dat je steeds meer inzicht krijgt, alles begrijpt en je daardoor steeds beter gaat voelen.
Maar zo werkt het natuurlijk niet.
Soms ontstaat bewustwording juist doordat iets schuurt.
Omdat je tegen een grens aanloopt.
Omdat een situatie je confronteert met iets wat je nog niet wilde zien.
Omdat je merkt dat je een patroon steeds opnieuw tegenkomt.
Dat is de Saturnus-kant van groei.
Niet altijd leuk.
Wel waardevol.
Greene beschrijft Saturnus juist als een kracht die ons confronteert met de grenzen van het kleine, persoonlijke zelf. Daardoor kunnen we ontdekken wat daarachter ligt. In haar astrologische benadering zijn Jupiter en Saturnus samen twee verschillende bewegingen richting een groter bewustzijn.
En dat brengt mij weer terug bij Chaos.
Want misschien voelt chaos soms zo ongemakkelijk omdat we nog midden in die beweging zitten.
Het oude is niet meer helemaal passend.
Het nieuwe heeft nog geen vorm.
En ondertussen zit je daar ergens tussenin.
Wat wordt er in jou geraakt?
Dat is voor mij ook precies waar astrologie interessant wordt.
Niet om te voorspellen wat er gaat gebeuren.
Maar om te onderzoeken wat er in jou gebeurt.
Wanneer iets in je leven je raakt, is het heel gemakkelijk om naar de buitenwereld te kijken.
Naar de situatie.
Naar de ander.
Naar alles wat er volgens jou anders zou moeten.
Maar je kunt ook de beweging naar binnen maken.
Waarom raakt dit mij zo?
Welk patroon wordt hier zichtbaar?
Waar reageer ik vanuit angst, overtuiging of gewoonte?
En misschien nog belangrijker:
Wat probeert deze situatie mij over mezelf te laten zien?
De horoscoop kan daarbij een spiegel zijn.
Geen antwoordboek waarin staat wat je moet doen.
Maar een symbolische kaart die je kan helpen om jezelf beter te begrijpen.
En soms zie je daarin ineens iets wat je zelf nog niet kon zien.
Ook chaos heeft iets te vertellen
Misschien is dat uiteindelijk wel mijn belangrijkste inzicht uit dit verhaal.
We hoeven chaos niet altijd zo snel mogelijk weg te krijgen.
Soms mag je er even in blijven.
Niet om erin te blijven hangen, maar om te ontdekken wat erin zit.
Want zoals Ovidius het beschrijft, waren de elementen er in Chaos al. Aarde, water, lucht en vuur waren niet verdwenen. Ze waren alleen nog niet van elkaar gescheiden en hadden nog geen eigen vorm.
En misschien werkt dat in ons leven soms net zo.
In een periode van chaos kan er van alles aanwezig zijn:
een verlangen dat je nog niet kunt benoemen,
een grens die je nog niet durft te trekken,
een keuze die zich langzaam aandient,
een oude overtuiging die niet meer klopt,
een nieuwe richting die nog geen vorm heeft.
Het is er misschien allemaal al.
Je kunt het alleen nog niet goed van elkaar onderscheiden.
Totdat er langzaam weer ordening ontstaat.
Totdat je begrijpt wat van jou is.
Wat niet meer bij je past.
Waar je naartoe wilt.
En wat je daarvoor daadwerkelijk te doen hebt.
Chaos als nieuwe start
Misschien hoeven we chaos daarom niet alleen te zien als iets wat ons overkomt.
Misschien kunnen we het soms ook zien als een overgang.
Een tussenruimte.
Een moment waarop het oude zijn vorm verliest en het nieuwe nog niet zichtbaar is.
Dat kan angstig zijn.
Maar het kan ook een ongelooflijk vruchtbare plek zijn.
Want als alles al vastligt, ontstaat er weinig nieuws.
Juist in de ruimte waarin nog niet alles vaststaat, kan iets nieuws ontstaan.
En misschien zijn Jupiter en Saturnus daar wel een prachtige symboliek voor.
De wortel die je uitnodigt om verder te kijken.
De stok die je in beweging brengt.
De één die zegt:
Er is meer.
En de ander die vraagt:
En wat ga je daar nu mee doen?
Misschien heb je ze allebei nodig.
En waar zit jij?
Misschien herken je het.
Dat moment waarop er in je hoofd of in je leven zoveel door elkaar loopt dat je even niet meer weet wat boven en onder is.
Misschien voelt het als chaos.
Maar misschien is het ook een teken dat er iets aan het veranderen is.
Wat wil er in jouw chaos ontstaan?
En voel je op dit moment vooral de wortel van Jupiter die je vooruit lokt?
Of voel je de stok van Saturnus die je vertelt dat het tijd is om in beweging te komen?
Wil je onderzoeken wat jouw horoscoop hierin laat zien?
In een persoonlijke horoscoopduiding kijken we samen naar de thema’s en patronen die in jouw geboortehoroscoop zichtbaar worden. Niet om je toekomst te voorspellen, maar om meer inzicht te krijgen in jezelf en in wat er op dit moment in jouw leven speelt.
Wil je eens ervaren wat jouw horoscoop als spiegel voor jou kan betekenen?
